Het winterseizoen is voor ons begonnen nu we sinds een paar dagen in de haven van Licata liggen.
Dat betekent dat we minder op het weer en de wind hoeven te letten. De boot ligt goed vast.
We kunnen gemakkelijk online materiaal bestellen en laten bezorgen bij het havenkantoor.
Zoals een 3e CO2 cilinder van 4,5 kg. Aan 2 grote cilinders voor de Sodastream hadden we afgelopen zomer niet genoeg. Of een reserve broodbakmachine. Om niet weer zonder te zitten zoals in de zomer van 2024.
Er gebeurt van alles in en rond de haven.
De hele zomer hebben we geen kwallen gezien. In de haven zien we rond de boot elke dag een paar kleintjes.
Er komen nog een paar ‘late’ boten van zeilvrienden binnen. De Muscat van Nils & Mayte komt aan onze steiger P3 liggen. Van hen kan ik deze winter een vouwfiets lenen. Henk maakt er een ophangsysteem voor aan de boegspriet.
De Witte Walvis van Jan & Monique gaat een paar dagen later naar een voor hen nieuwe plek aan P1. Aan ‘onze’ kant van de haven.

Geen dag is hetzelfde. Toch hebben we veel standaard gebruiken:
Opstaan tussen 8 en 9 uur.
Ontbijt klaarmaken: Henk een goed belegd broodje en ik een kom yoghurt met muesli, fruit en walnoten. Ontbijten in de zon in de kuip.
Koffiedrinken. Bij de 2e kop koffie hebben we dag-bespreking: wat gaan we eten, welke klussen doen we vandaag en gaan we ook wandelen.
Meestal is het tussen 11 en 12 uur voordat we starten met een klus.
Als we gaan wandelen is dat aan het einde van de middag, voordat het donker wordt. Naar het einde van de pier en terug is 4 kilometer. Een rondje kasteel – strand is 6 kilometer. Een rondje 1e brug – 2e brug is 5 kilometer.
Tijdens en na het avondeten kijken we vaak een serie op het grote scherm met laptop en beamer via Amazon Prime. Soms via NL Ziet, maar dan zijn er te vaak haperingen omdat er niet gebufferd wordt.

Ook wekelijks zijn er terugkerende activiteiten in en rond de haven:
Zondagmiddag barbecue om 1 uur. Ieder neemt voor zich vlees of vis en drinken mee. Plus iets om te delen. Na afloop doe ik meestal mee met het Finse houten werpspel Molkky.
4 of 5 keer in de week om half 10 is er sport, in de Phillips hall of buiten. Ik ga 2 of 3 keer per week. Naar pilatus, fitness en body balance.
Dinsdag en vrijdag vanaf 6 uur is er ‘happy hour‘ bij de Blue Sky bar. Een gezellig samenzijn met andere zeilers uit de haven. 1 keer in de week eten we daar ook: pizza, mosselen of een broodje (dubbele) hamburger.
Zaterdag doe ik meestal boodschappen. Eerst naar de bakker, waar ik bestelde bruine croissantjes koop, dan naar de groenteboer en als laatste naar de Conad, vlakbij de haven. Soms ga ik op de fiets naar de Lidl, 2,5 km vanaf de boot.

Gezellige dingen in en rond de haven:
–    Elke zondagavond spelen we ‘Mexican train domino’s’ op Wahoo vanaf 6 uur. Meestal zitten we met 8 mensen rond de tafel. Het is altijd erg gezellig. Iedereen neemt wat mee te drinken en/ of te knabbelen. Meestal duurt het spel 3,5 tot 4 uur.
–    We lunchen een keer met Guus & Desiree bij het sushi restaurant in de buurt van de haven.
–    Met een groepje van 8 mensen eten we 2 keer op een woensdagavond varkensschenkel bij de Blue Sky bar. Ik heb dat vooraf geregeld met Gaspare. De tweede keer krijgen we er in plaats van aardappeltjes zuurkool bij. Het vlees is heel erg mals, en lekker. Bij de Conad heb ik voorgegaarde varkensschenkel (stinco in het italiaans) gekocht, dat 1,5 jaar houdbaar is buiten de koelkast. Dat gaat deze zomer mee op Wahoo.

Klussen
Er zijn deze winter weer veel klussen te doen aan en op de boot:
–    De watermaker winterklaar maken.
–    Waterslang aansluiten vanaf de steiger op de filters plus membraan van Forwater. Een systeem dat werkt op de waterdruk vanaf de steiger. Met wat uit het membraan komt vullen we een aantal 6 liter flessen. Dat is ons drinkwater. Maar eerst gooien we de flessen leeg in de watertank. Het restwater gaat daar rechtstreeks naar toe.
–    De rits vervangen in de tent aan de stuurboord kant.  
–    De onderdelen van de Kayacat spoelen in de grote vierkante grijze bak, laten drogen en opbergen. De drijvers oppompen en schoonmaken, drogen, leeg laten lopen en opbergen.
–    De peddels van de Kayacat en van de sup krijgen een extra behandeling. Henk haalt de sluitingen eruit. Na schoonmaken en invetten met vaseline worden ze teruggeplaatst.
–    Nieuwe buitencamera’s installeren aan bakboord en stuurboord, onder de zonnepanelen. Daarbij gaat de Teltonika router stuk. We bestellen een nieuwe en moeten het een tijdje zonder wifi netwerk Wahoo doen.
–    Het anker en de ketting brengen we naar de steiger. Met behulp van de ankerlier, lijnen en een katrol aan de boegspriet. Om het anker vanuit het water op de steiger te hijsen. De grijze bak wordt op de steiger gevuld met de ketting en daarna met water. Zo blijft het een dag staan. Daarna wordt het roest van de ketting geboend. Henk legt hem uit over de steiger. En controleert de afstanden. Rode plastic markering wordt indien nodig aangevuld na 10 meter, wit na 20 meter, blauw na 30 meter, enzovoort. Elke 5 meter ertussen is geel. De laatste 30 meter tot het anker zet Henk met een kwast in de verlopen olie, wat uit de duikcompressor komt. Geeft een mooi resultaat.
–    Om het anker en de ketting weer aan boord te krijgen zonder dat het in het water zakt, heeft Henk een geleiderol gemaakt onder de beam. Als ik de ankerlier bedien doet hij het niet. Is er iets met het relais? Na demontage blijkt die goed te zijn. De lier werkt niet omdat er geen stroom op staat. En dat heeft er mee te maken dat het wifi netwerk het niet doet en dat de binnenverlichting handmatig ‘uit’ gezet is. Als die weer ‘aan’ is doet ook de lier het weer. De schone ketting gaat keurig in de eveneens schone ankerbak.
–    Het stoomlicht halverwege de mast werkt al heel lang niet, het deklicht in dezelfde behuizing doet het wel. Henk wordt de mast in gehesen door Mike en ik bedien de reservelijn. Het blijkt na een aantal metingen dat de kabel in de mast niet goed is. We bestellen een nieuwe vertinde 3-aderige kabel via een Italiaanse website, digikey.it. De kabel komt uit Amerika en is na 3 dagen al in Rome. Daar blijft hij ‘hangen’. Uiteindelijk heb ik met een Nederlands nummer van Digikey gebeld. Nadat ik het in het Nederlands had uitgelegd is het uitgezocht en uiteindelijk is de kabel teruggestuurd naar Amerika. Het reeds betaalde bedrag is keurig teruggestort. Na een paar weken hebben we nog steeds geen kabel. Die is toen in Nederland besteld. Wordt vervolgd in januari.
–    Reparatie ‘met de hand’ van het grootzeil. Doordat het grootzeil tijdens het zeilen soms langs de verstaging schuurt zijn er bij 2 zeillatten scheuren in gekomen. We zetten er een stuk zeildoek overheen, staan elk aan een kant van het zeil en steken naald plus draad erdoorheen. Aan de achterkant prikt de naald in een blokje schuim om tegendruk te geven en om te voorkomen dat hij in je vinger prikt. We maken eerst halve zigzagsteken. Op de terugweg de andere helft. Het is een geduldwerkje. Maar de zon schijnt en het is rustig weer.
–    Nadat het grootzeil gerepareerd is en Henk nieuwe telltales (waaraan je kunt zien of het zeil goed staat) aan de achterkant geplakt heeft halen we de fok naar beneden. Die wordt gecontroleerd op beschadigingen. Daarna vouwen we hem op en doen hem in de langwerpige zeilzak. Die hijsen we achter op het grootzeil. De huik past er overheen.

–    Later rollen we de genua uit, halen hem naar beneden in het net om alles te controleren. Henk maakt het bovenste stuk hoger vast aan de wartel met een touwtje. Eigenlijk is het voorlijk te lang. Ik repareer bij het achterlijk, net boven de schoothoek, het klittenband. De stiksels zijn vergaan door de zon. Ongeveer 10 cm vervang ik door een nieuw stukje klittenband. Want dat plakt niet meer. Ik naai het hele stuk klittenband met de hand rondom vast met naald en draad. Daarna wordt de genua weer gehesen en ingerold. Het hijsen valt niet mee, want het is gaan waaien. Maar alles gaat goed. Ingerold laten we hem naar beneden zakken en leggen hem in het bakboord net. Weer een klusje dat afgestreept kan worden. 
–    De schoten van fok, genua en grootzeil worden gespoeld. Ook de lijn om hem in te rollen. 
–    Henk installeert een nieuwe druksensor in de drinkwatertank. De ‘oude’ uit China was al vrij snel kapot.
–    Iemand in de haven biedt een 3D printer aan voor een aantrekkelijke prijs. Henk heeft belangstelling en koopt hem. Om eerst mee te oefenen maar om uiteindelijk zelf onderdelen te gaan printen. Voorlopig heeft hij er geen tijd voor.
–    Het losse zonnepaneel wordt achter aan de boot bevestigd om zo het meeste zonlicht op te vangen. Vorige winter stond die achter op de giek, is er afgevallen en heeft de bimini beschadigd. Met behulp van aluminium strips hangt Henk hem op aan de davits. De onderkant hijst hij op met lijntjes.
–    Henk wordt nog een paar keer de mast in gehesen. Om de bovenste track los te maken en aan een lijn te laten zakken. Er zit een kromming bovenin en daarom hebben we 1,5 maand met een rif in het grootzeil gevaren. Bij de kromming is een bout afgebroken. Hij maakt ook foto’s van de beschadigde hoofdwanten en van de punten op de mast, die de beschadiging veroorzaakt hebben. Aan Stig en Jaakko en later aan Jens laat hij op het grote scherm de foto’s zien en discussiëren ze hoe beschadiging te voorkomen is als er nieuwe verstaging geïnstalleerd is. Wordt vervolgd in 2026.
–    Bij de Bricoline kopen we een rol blauw-wit plastic van 10 cm breed. Henk maakt het op een handvat, zodat hij het gemakkelijk af kan rollen. Hij gaat met perslucht onder water om de saildrives en de schroeven ermee te omwikkelen. Om aangroei te voorkomen. Voordat we weer gaan varen moet hij het er afhalen.
–    Beide toiletpompen worden uit elkaar gehaald, schoongemaakt, nieuwe onderdelen erin gezet en daarna teruggeplaatst. Ze werken weer naar behoren.
–    De SUP-plank wordt uit de hoes gehaald. Het is heel goed bevallen om hem elke keer na gebruik in de hoes te schuiven, rits dicht te doen en klaar. De hoes blijft het hele seizoen vast zitten op het net. SUP-plank en hoes worden schoongemaakt, gedroogd, opgerold en opgeborgen.
–    Van de hoes van de vorige SUP-plank maak ik een tas, geschikt voor in het vliegtuig. Met de juiste maten: 40 x 30 x 20 cm. Ik maak er een schouderband aan. Hij is op tijd klaar om hem te gebruiken als we 7 december naar Nederland gaan.
–    Met de 5 liter vacuümpomp maakt Henk de dieseltank aan bakboord leeg. Een jerrycan met diesel zet hij op de motor om via een slangetje de kachel van voeding te voorzien. De dieseltank heeft gelekt en moet dicht gemaakt worden, zowel aan de binnenkant als aan de buitenkant in de machinekamer. Wordt vervolgd.

Naar Nederland van 7 tot 30 december
In Nederland hebben we een druk programma in de eerste week. Bezoeken aan mondhygiënist, tandarts, opticien, internist, huisarts, bloedafname. Henk krijgt een MRI scan en een sigmoïdoscopie. Alle uitslagen zijn gelukkig goed.
We verblijven eerst 2 weken op de Noordewind in Stadskanaal. De 20 meter motorboot ligt bij Aaldrik en Inge voor de deur. Zij hebben hem van ons gekocht in 2018. Wij vinden het heerlijk, dat we daar terecht kunnen. Het voelt als thuiskomen. We hebben geluk met het weer. Het is droog en geregeld schijnt de zon.
We maken een paar leuke wandelingen, onder andere in en rond Stadskanaal. Daar zien we tijdens een wandeling een Oehoe in gevangenschap. In de dierenweide lopen ook een paar emoe’s.
Zeilvrienden Arie en Hilde, die we sinds een paar jaren kennen van Licata, komen ons bezoeken. Zij zijn ook in Nederland en in de buurt. Wat een leuk weerzien!
In het eerste weekend rijden we naar Amsterdam omdat schoonzoon Ketan jarig is. Achteraf levert ons dat een verkeersboete op, omdat we bij vertrek uit Stadskanaal de maximumsnelheid van 50 kilometer hebben overschreden, op zaterdagochtend om 9 uur.
We bezoeken eerst Gideon Goudsmit van African Cats in Amstelveen. Hij laat ons het dyneema netmateriaal zien. Dat bestellen we om de trampolines op Wahoo mee te vervangen. De huidige trampolines zijn 8 jaar oud. Die van dyneema moeten minstens 14 jaar meegaan.
De verjaardagstaart voor Ketan, met Ajax erop, heeft Isere gemaakt, de vriendin van Samuel. Hij is mooi geworden en erg lekker. We gaan met elkaar bowlen, in 2 groepen van 6 personen. Wij trakteren op een drankje en bitterballen. Dat valt er goed in.
Zondag is kleinzoon Wieger jarig in Ede. Daar gaan we naar toe. Titia, Tiam en Salma rijden met ons mee. 
Maandagmorgen rijden we rustig terug naar het noorden en wandelen rond de plas ‘Neie Hemelriek’ bij Gasselte. Deze week doen we het wat rustiger aan.
We krijgen, na een tweede bezoek aan de tandarts, een heel goed verzorgde lunch bij Geert en Gertrud in Groningen. 
Met Henk en Ellie wandelen we in Ter Apel en lunchen gezellig en lekker bij het Boschhuis.
Omdat Aaldrik en Inge het druk hebben met vis roken kook ik een paar keer: stamppot boerenkool en erwtensoep.
Vrijdag besteden we bij CBN in Drachten, mijn voormalige werk, een aantal uren aan het inpakken en labelen van 3 zendingen naar Licata. Het is gemakkelijk om het daar te doen. Omdat we gebruik kunnen maken van hun dozen, plakband, weegschaal en printer.
Zaterdagmiddag en avond zijn we met mijn familie in Groningen. Zwager Bertil verzorgt een stadswandeling. Dan krijg je opeens dingen te zien, waar je altijd aan voorbijgelopen bent.
De zonnewijzer uit 1731 boven de poort van de Prinsenhof is prachtig! De vertaling van de Latijnse spreuk is: “De verleden tijd is niets, de komende onzeker, de tegenwoordige onstandvastig, zorg dat Gij dezen, die alleen de Uwe is, niet verkwist”. ’s Avonds eten we met elkaar bij het Italiaanse restaurant Da Vinci aan de Turfsingel.
Met Herman en Trea, vrienden die ook onze post verzorgen, dineren we zondagavond in Het Witte Huis in Zeegse.

Naar Schiermonnikoog (22 – 29 december)
Maandagmorgen nemen we afscheid van Aaldrik en Inge. Tot begin mei.
We rijden naar Wim & Jenneke in Lauwersoog. Drinken gezellig koffie met hen. Jenneke brengt ons naar de veerboot omdat we de auto bij hen laten staan.
Op de veerboot treffen we de rest van de familie. Behalve Samuel, die komt een dag later.
Het is erg druk op de veerboot. Alle bussen naar het dorp zijn vol. In de koude wind staan we te wachten tot de bussen terug komen. We stappen uit de bus bij Strandresort Schier. Daar hebben we voor de 3 gezinnen appartementen gehuurd. Een 8 persoons, een 6 persoons en een 5 persoons. Omdat we pas de volgende dag in ons gehuurde huisje Venusschelp bij de duinen terecht kunnen zijn we eerst bij Titia. We huren fietsen voor de hele week voor allemaal.
Eerste kerstdag verzorgen we met elkaar het kerstdiner en eten gezamenlijk in het grootste appartement van Nicolette en Ketan. Henk en ik hebben gevulde eieren en toastjes met gerookte zalm en truffelmayonaise gemaakt. Er is ook zalmcarpaccio, een ovenschotel, rollade, salade, bruchetta’s, boontjes met spek, kerstboom van wraprolletje en een koelhuisje. Als laatste kunnen we kiezen uit een toetjesbuffet in het appartement van Sander & Anne. Heel erg geslaagd allemaal! En super gezellig.
Tweede kerstdag zijn we met z’n achttienen om half 12 in de Marlijn. Daar hebben we gereserveerd voor de lunch. Alweer gezellig. En erg lekker.
Gedurende de week wandelen en fietsen we met elkaar, doen we spelletjes. De kinderen zwemmen veel in het inpandige zwembad. Henk en ik passen een middag op de kinderen van Sander & Anne.
De wandeltocht die we maken vanaf een punt, oost van de Marlijn, is avontuurlijk. Eerst naar het strand en via het strand naar het oosten. Dan over de duinen en door de wildernis en weer over een duin proberen we richting het baken van de Kobbeduinen te komen. Maar we blijven steken in dichte bosjes, waar je niet doorheen kunt komen. Dan maar een stukje terug en langs een vrij normaal pad terug naar de fietsen. 
Henk heeft vorige week een nieuwe laptop gekocht en is bezig allerlei dingen te installeren. Ook verdiept hij zich in Tinkercad, een programma voor de 3D printer. Art Jan (11 jaar) kijkt over z’n schouder mee en zegt: hé Tinkercad, dat hebben wij op school gebruikt in de verdiepingsklas.

Van Schiermonnikoog naar Amsterdam (29 december)
Maandagmorgen leveren wij de fietsen pas in. De rest heeft het zondagmiddag al gedaan. We wachten op de bus aan het begin van het dorp. Een aantal volle bussen rijdt ons voorbij. Pas in de laatste bus kunnen we instappen. We zijn op tijd bij de veerboot. Daar staan al heel veel mensen te wachten. Het lukt ons om beneden in de boot een zitplaats te vinden.
Nicolette en Judah rijden met ons mee naar Amsterdam.
Daar hebben we nog een gezellige avond in huize Gunnink.

Van Amsterdam via Catania naar Licata (30 – 31 december)
Dinsdagmorgen gaat ieder z’n gang. Ketan en Nicolette moeten weer werken.
Wij gaan nog naar Titia om Salma te feliciteren met haar 7e verjaardag en een cadeautje te brengen. We laten daar een doos met spullen achter, die we volgende keer in Nederland weer moeten gebruiken. Daarna lopen we nog een 5 kilometer rondje om de Gaasperplas voordat we de auto inleveren op Schiphol.
Na een voorspoedige rechtstreekse vliegreis komen we tegen 6 uur in Catania aan. We zijn bang dat we de bus van 18.10 niet meer halen. Maar het lukt, omdat de bus een kwartier te laat vertrekt. Wel van een nieuwe plek, linksaf als je uit de aankomsthal komt.
We zijn blij om oudejaarsdag op onze eigen boot Wahoo in Licata terug te zijn. We worden uitgenodigd op de Muscat van Nils en Mayte en hebben een gezellige avond, samen met hen, Jens & Britta, Doris & Peter, Dirk, Birgit en Gabriela. Iedereen heeft iets bijgedragen aan het eten. Er is ruim voldoende.
Om11 uur gaan we naar de Blue Sky bar, waar we met een aantal mensen proosten op het nieuwe jaar.
Dan is dit bijzondere jaar weer om. We kijken met dankbaarheid terug.
Het gaat goed met onze gezondheid. We hebben veel kunnen zeilen. In totaal 2757 mijl volgens NoForeignland. Waarin onze track is bijgehouden.
We hebben 4 keer bezoek gehad van familie en vrienden. Ruim 3 weken in juli/augustus en 5 dagen in oktober. Laat het weten als je een aantal dagen of een week wilt komen.